NEDERLANDERS
OVERZEE
Home

Inleiding

De afleveringen

DVD info

Filmfragmenten

Foto's

Lokaties in de wereld.

Gebruikte muziek

De pers 1983-6

Perspresentatie

Suriname

Credits

Links

Contact
De Lokaties
©  Fuga
Film
Produkties bv.
 
OVERZEE
NEDERLANDERS
Toespraak Felix Thijssen tijdens perspresentatie van de DVD.
          Op 4 oktober 2006 werd door BRIDGE ENTERTAINMENT een perspresentatie   
          georganiseerd voor de uitbreng van de serie NEDERLANDERS OVERZEE op DVD.
          Tijdens deze perspresentatie hield Felix Thijssen, de schrijver van
          alle commentaren bij de serie, de volgende toespraak.

NEDERLANDERS OVERZEE OP DVD.


Dat rijmt, dunkt me, en ik hoop van harte dat het ook gaat rijmen op succes, op enorme belangstelling en ruime verkoop. Dat hoop ik niet alleen omdat ik de uitgever en alle overige betrokkenen van harte toewens er veel geld aan te verdienen, maar vooral omdat een dergelijk succes volkomen terecht zou zijn. Iedereen kent die serie. Iedereen heeft er wel iets van gezien.

Nu krijgen ze hem compleet, en Nederlanders Overzee hoort wat mij betreft in de DVD-kast van elke Nederlandse woning te staan. Hij is de volmaakte medicijn voor die mistroostige avond, waarop we de televisie net zo lief uitzetten, omdat, om een historische metafoor te gebruiken, het land weer eens reddeloos is, de regering redeloos, en het volk radeloos. Dan stoppen wij die ťťn van die vier DVDís erin, omdat we er moed uit kunnen putten, en hoop, en vertrouwen in onszelf. Hij kost maar vijftig euro en is beter dan valium of Prozac.

Ik kan niet naar die serie kijken zonder vervuld te raken van trots op mijn eigen volk. Op wat we allemaal klaarspeelden in die zeventiende eeuw, terwijl we verschanst zaten in de Vesting Holland, omdat we intussen ook nog die tachtigjarige oorlog met Spanje voerden en nu en dan een rivierdijk moesten doorsteken om de vijand van ons af te houden.

Water.
Het water was soms een vriend en vaak een vijand, maar wat het ook was, en vooral, was een uitdaging. Jan Dorresteijn staat op het strand en kijkt naar de zee, en hij zegt precies waar het om ging: we wilden gewoon weten wat er aan de andere kant was. We hoefden geen oorlog. We hoefden geen andere volken te onderwerpen. We hoefden zelfs geen kolonies, als we daaraan begonnen was het voornamelijk met tegenzin, omdat het een methode was om de concurrentie uit de buurt te houden, want wat we natuurlijk ůůk wilden was handel drijven, dingen kopen en verkopen en over de planeet sjouwen. We zijn een schrander volk van kooplieden.

Daar komen we allemaal vandaan. Er was geheid een bootsman die Jacobus de Moor heette, en die misschien in het kraaiennest zat toen de Batavia, met honderd huwbare weesmeisjes uit Amsterdam aan boord, vergat om pal voorbij de Kaap op tijd linksaf te slaan, en dus door wind en stromingen duizend mijl verderop in een onbekende wereld terecht kwam. Er was misschien een Martinus Wolff, die verstrikt raakte in het ijs van Nova Zembla. Of een oude hugenoot Leon Blussť, die aan de Inquisitie ontsnapte en in het land van Erasmus, waar alles gezegd en gedrukt mocht worden, bijbels en andere geschriften liet drukken en naar Frankrijk liet smokkelen, waar ze nog steeds te vinden zijn in het Hugenotenmuseum bij Anduze.

Wat een tijd en wat een rijkdom. Volgens de Britse historicus Simon Schama vielen de Engelsen, toen die eindelijk kans zagen om twee Oost-IndiŽvaarders buit te maken, zowat flauw van verbijstering en ongeloof bij het zien van de rijkdommen in de scheepsruimen, en dat waren voor de Nederlanders maar kruimels van de tafel, want de rest van de vloot kwam veilig thuis en er zeilden honderden van die IndiŽvaarders af en aan. Zijn boek heet niet voor niks The embarrassment of riches. We waren gÍnant rijk. .

We gaan niet in al die historische details, maar Nederlanders Overzee is uniek. Er is voor zover ik weet nooit eerder een zo compleet, en voor iedereen begrijpelijk en toegankelijk overzicht van onze Gouden Eeuw, en van de Nederlandse activiteiten over de hele aardbol gemaakt. We zien het oog en het oor voor het detail van Jan Dorresteijn, en zijn gevoel voor poŽzie, op zijn zwerftocht door de zoveelste Herenstraat of Keizersgracht - er zijn duizend straten overal ter wereld die nog steeds zo heten - op zoek naar de geschiedenis die verborgen ligt achter oude Hollandse gevels.

Hij volgt z'n instinct en luistert naar het toeval, zoals op die straathoek in ons voormalige Ceylon, waar hij, in het koeterwaals van kaartspelende Sri Lankezen, de onvervalst Hollandse termen opvangt, die door de eeuwen heen zijn blijven hangen: Harten, Klaveren, Schoppen. Hebben wij die mensen leren klaverjassen? Hij vindt het graf van Johan Kruijff in India, en de aangrijpende schoonheid van een Nederlandse, met de hand gebeitelde tekst in een kerkvloer: Hoe lang duurt de Eeuwigheid?

Wie zat daar, jarenlang, in zijn eentje op een buitenpost aan de andere kant van de wereld, met een hart vol heimwee naar Egmond aan Zee? Klaas Slot is precies de goede cameraman. Ik ken er weinig, met zo'n vaste hand en schouder. Klaas volgt Jans gevoel voor detail, en voor poŽzie. Hij filmt die oude forten tot leven, en de verbijsterende schoonheid van verre werelden, landschappen en de hemel erboven. Je moet hem zowat intomen als hij weer in die roes van verliefdheid raakt op de exotische pracht van vogels en bloemen. Jan en ik grinniken aan de montagetafel, daar gaat-ie weer, Klaas Attenborough.

Dank je wel, Klaas. Dank jullie allemaal, maar dat heeft Jan al gedaan. Wat we hebben gemaakt is Nederlanders Overzee. Het is een standaardwerk. Het is iets dat blijft. Ik ben blij, en tamelijk trots, dat ik daaraan heb kunnen meewerken.

Felix Thijssen.
4 oktober 2006.


Home                  DVD                   Naar top