NEDERLANDERS
OVERZEE
Home

Inleiding

De afleveringen

DVD info

Filmfragmenten

Foto's

Lokaties in de wereld.

Gebruikte muziek

De pers 1983-6

Perspresentatie

Suriname

Credits

Links

Contact
De Lokaties
©  Fuga
Film
Produkties bv.
 
OVERZEE
NEDERLANDERS
1. HET HOLLANDS MIRAKEL. (Introductie/Nederland)

Hoe was het mogelijk, dat het kleine Nederland van rond 1600 in enkele jaren tijd uitgroeide tot de grootste handels- en zeemacht ter wereld en tot de Gouden Republiek? Wat bezielde dat handjevol mannen om op kwetsbare schepen alle denkbare ontberingen te trotseren en onbekende oceanen over te steken op zoek naar verre, exotische kusten?
Nieuwgierigheid? Zucht naar avontuur? Of was de handel de enige drijfveer, de winst, de welvaart, het fortuin?    Meer info hier.
2. SMOKKELAARS EN VRIJBUITERS. (CaraÔbisch gebied)

Het Caribisch gebied was, al rond 1600, ťťn van de rumoerigste streken ter wereld, waar Hollandse zouthalers hun leven waagden op vijandige kusten en Hollandse kooplieden, kapers en avonturiers het bezit van eilanden bevochten op Engelsen, Fransen en Spanjaarden. Menig Hollands kanon heeft gebulderd vanaf schepen en forten om de fortuinen te verdedigen die hier verdiend konden worden in kaapvaart, smokkel en tenslotte in de slavenhandel.
CuraÁao, Aruba, Bonaire, Eustatius, Saba en Sint Maarten...  Meer info hier.
 
5. HET BEGON MET DE LIEFDE. (Japan)

Vijf schepen met vrome namen vertrokken in 1598 uit Rotterdam om handelend en plunderend rond de wereld te zeilen en rijk thuis te komen. Het schip "De Liefde" was het enige dat rampen en krijgsgeweld doorstond en, in 1600, zwaar gehavend en met slechts en handvol overlevenden het verre Japan bereikte. Meer dan twee eeuwen lang hebben de Hollanders zich met tact, list en gevlei, als enige buitenlandse handelsnatie staande weten te houden in het land van de Shoguns, waar elke misstap onthoofding op staande voet kon betekenen.  Meer info hier.
3. EEN PEPERDUUR AVONTUUR. (IndonesiŽ)

De legendarische 'Eerste Schipvaert' van 1594 naar IndonesiŽ legde een nieuwe wereld open voor de op handel en winst beluste Hollanders, die hun Verenigde Oostindische Compangie door jaren van strijd, suksessen en nederlagen laveerden om tenslotte, met de ijzeren hand van mannen als Jan Pieterszoon Coen, hun eerste koloniale rijk te stichten. Nederlands-IndiŽ groeide moeizaam en geldverslindend uit een jungle van intriges en corruptie, verraderlijke vorsten en medogenloze strafexpedities.  Meer info hier.
4. DE GEUR VAN KANEEL. (Sri Lanka, Ceylon)

ls Sebald de Weert de koning van Ceylon niet zů diep beledigd had dat hij ter plekke werd onthoofd, zou wellicht niet Batavia, maar Colombo het Nederlands hoofdkwartier van heel AziŽ zijn geworden. Nu duurde het nog dertig jaar voordat de Hollanders, aangelokt door edelstenen, olifanten, ivoor en de geur van kaneel, het paradijselijke Ceylon, nu Sri Lanka, op de Portugezen veroverden om het meer dan een eeuw lang in bezit te houden. Honderd jaar Portugees, honderd jaar Hollands, en tenslotte ťťn gigantische Engelse theetuin.  Meer info hier.
6. BARBAREN IN DE CHINESE ZEE. (Taiwan & Thailand)

Veertig jaar lang hebben de bewoners van Taiwan de Nederlandse catechismus moeten leren totdat de chinees Coxinga zijn dramatische overwinning op het Hollandse fort Zeelandia bevocht en er een einde kwam aan het treurspel van gemiste kansen dat de Hollanders in de Chinese zee hadden opgevoerd. 
Onvermoeibaar heeft de Verenigde Oostindische Compagnie in de 17e eeuw geprobeerd de Chinese kust en vooral het Portugese bolwerk Macau te veroveren om het monopolie op de Chinese handel te krijgen.  Meer info hier.
7. EENZAAM TUSEN MILJOENEN. (India)

Indiase katoen, indigo, peper en kaneel. Daarvoor bombardeerden Hollandse vloten in de 17e eeuw de Portugezen uit vele forten en de ene kuststad na de andere. Honderd jaar lang hielden de Nederlanders stand, maar uiteindelijk werd India het land waar de VOC dreigde ten onder te gaan aan corruptie. Het land van de hongersnood en de ontberingen.
Het land van de Hollandse graven.  Het land waar Johann Cruyff zich in de dood met zijn geliefde verenigde.  Het verhaal van de eenzaamheid.  Meer info hier.
8. VAN WAALSTRAAT TOT WALLSTREET. (Noord Amerika)

Nergens ter wereld staan de wolkenkrabbers zo dicht op elkaar als in Manhatten. Dat komt omdat ze alleen maar de lucht in konden groeien, vanwege het nauwe 17e eeuwse stratenplan van het vroegere Nieuw Amsterdam, nu New York.
Voor een periode van vijftig jaar waren de staten New York Ťn New Jersey Nederlands gebied. Deze wereld van Pieter Stuyvesant ontstond min of meer per ongeluk, nadat verschillende Hollandse expedities waren gestrand op de grimmige ijsbergen in de Noordelijk IJszee.  Meer info hier.
9. VERZUIMD BRASIL. (BraziliŽ)

Het Braziliaanse volk vereert hem nog steeds: O Principio Mauricio, graaf Maurits van Nassau, de verlichtte gouverneur van een kolonie die, na halsbrekende stunts van stoere admiraals, uiteindelijk onder Hollands gezag kwam. Hoewel, binnen dertig jaar was alles weer verloren.
Eťn van de mooiste landen onder de zon, dat een rijkdom aan suiker produceerde, werd verloren door een opeenstapeling van gemiste kansen, kortzichtigheid en onjuiste zuinigheid van de West Indische Compagnie. Meer info hier.
10. BLOED, ZWEET EN TRANEN. (Westkust Afrika)

Goud, ivoor, peper en boven alles, slaven, brachten de Hollanders ertoe, langs de hele Westkust van Afrika, van De Kaapverdische eilanden tot Angola, forten en handelsplaatsen te veroveren Ťn te bouwen. Terwijl thuis de dominees discussieerden over het feit of de neger nu toch een mens of misschien wel een dier was, hielpen de Hollandse slavanhandelaren mee de steeds groter wordende vraag naar mankracht in de nieuwe kolonies op te lossen, door het verschepen van meer dan 750.000 slaven over de oceanen.  Meer info hier.
11. DE HERBERG AAN DE KAAP. (Zuid Afrika)

Niemand was geinteresseerd in Zuid-Afrika. Men passeerde alleen maar de Stormkaap. Geen enkele natie dacht er over om zich daar te vestigen totdat, in 1647, het schip 'De Haarlem' schipbreuk leed in de Tafelbaai. Jan van Riebeeck was erbij, toen een jaar later de schipbreukelingen in goede gezondheid werden opgepikt, en het was hij, die de opdracht kreeg om daar een VOC-verversingstation op te richten. Spoedig groeide deze zeemanversie van een cateringservice uit tot Kaapstad, Oranje Vrijstaat en Transvaal.  Meer info hier.
12. VAN KOOPMAN TOT KOLONIST. (IndonesiŽ + MaleisiŽ)

In de nek-aan-nek competitie tussen de naties, veroverden de Hollanders uiteindelijk het handels-monopolie in de meest waardevolle specerijen. Nu was de eerste en belangrijkste zorg het handhaven van de macht in hun grootste kolonie. 
'IJzeren" mannen als Jan Pieterszoon Coen en Cornelis Speelman luktten het de weerstand te breken en de oppositie te vernietigen in die gigantische archipel IndonesiŽ, waar recht-toe recht-aan handel geleidelijk aan veranderde in een mengeling van imperialistisch kolonialisme en 'ethische politiek'.  Meer info hier.
13. DE ONTDEKKING VAN HET ZUIDLAND. (AustraliŽ + Nieuw Zeeland)

Er was een tijd, dat AustraliŽ op de landkaarten verscheen als Nova Hollandia, Nieuw Holland. In 1616 spijkerde schipper Dirk Hartog een tinnen bord met inscriptie aan een paal  op een eiland voor de westkust van AustraliŽ, dat later naar hem werd vernoemd. In 1642, stond Abel Tasman, als eerste Europeaan, oog in oog met de Maori's van Nieuw-Zeeland. Gedurende hun wereldwijde expansie, avontuurden de Hollandersverder en verder in het mysterieuse Zuiden, waar een paar adembenemende ontdekkingen werden gedaan.  Meer info hier.
14. DE LAATSTE GETUIGEN. (Ned. architectuur overzee)

De Gouden Republiek van de Lage Landen heeft zijn sporen in steen nagelaten: strenge en sobere Nederlands-Hervormde kerken, elegante trapgevels, stoere bastions, forten en karakteristieke stoepen.
Het klimaat, de vijanden en lokale gebruiken voegden hun speciale 'touch' toe aan de 'globetrotters' architektuur. Deze stenen overblijfselen overleefden de eeuwen op verre en meest onverwachtte plaatsen.
De laatste getuigen. Meer info hier.
DE 14 AFLEVERINGEN.
Home                  DVD                   Naar top